Elke verwarmingstechnicus is verplicht een attest af te leveren. De meesten doen het te laat.

Er is geen verwarmingstechnicus in Vlaanderen die niet weet dat hij een attest moet afleveren na elk ketelonderhoud. En toch is het de meest uitgestelde taak in de sector: het attest wordt ingevuld na de werkdag, thuis of in de auto, op basis van aantekeningen die de technicus een paar uur eerder maakte.

Het gevolg: attesten die te laat aankomen, meetwaarden die niet meer kloppen, klanten die bellen voor een attest van drie jaar geleden dat nergens te vinden is. En bij woningverkoop of een premieaanvraag: stress en vertraging voor iedereen.

Wat de wetgeving verplicht

Het Besluit van de Vlaamse Regering van 8 december 2006 (VLAREM II) legt vast dat elk onderhoud van een verwarmingsketel uitgevoerd moet worden door een erkend verwarmingstechnicus, en dat die technicus na elk bezoek een attest aflevert aan de eigenaar. Dat attest moet bevatten:

• —Identificatie van de ketel: merk, type, serienummer, brandstof, vermogen
• —Resultaten verbrandingsanalyse: CO-gehalte in de rookgassen, CO2-percentage, O2-percentage
• —Rookgastemperatuur
• —Berekend verbrandingsrendement
• —Visuele ketelcontrole: condensleiding, expansievat, veiligheidsklep, rookkanaal
• —Erkenningsnummer van de technicus
• —Datum en handtekening

Dat attest is niet alleen verplicht voor de eigenaar. Het is ook het bewijsstuk bij een EPB-keuring, verplicht als bijlage bij premieaanvragen bij Fluvius of energieleveranciers, en kan bij woningverkoop opgevraagd worden door de notaris. Een attest dat niet bestaat of niet correct is, blokkeert al die processen.

Hoe het er in de praktijk aan toe gaat

Een technicus rijdt gemiddeld acht tot tien ketels per dag. Na elk bezoek heeft hij aantekeningen op papier: de meetwaarden van zijn verbrandingsanalyser, een kruisje op een checklist, een opmerking over de staat van het expansievat. Dat is de ruwe input.

Thuis, of in de auto tussen twee klanten, worden die aantekeningen omgezet in een attest. Dat duurt tien tot vijftien minuten per ketel. Voor tien ketels per dag: anderhalf tot twee uur extra werk per dag, niet gefactureerd.

Drie situaties waar het fout loopt

1. De klant belt voor een attest bij woningverkoop

Een eigenaar verkoopt zijn huis en de notaris vraagt het laatste onderhoudattest van de verwarmingsketel. De eigenaar belt u op. U moet nu terugzoeken in uw archief — papieren map, e-mailbox of een Excel-bestand — naar een attest van mogelijk twee jaar geleden. Als u dat niet terugvindt, moet u opnieuw langskomen of een nieuw attest opmaken op basis van de vorige gegevens. Dat is verloren tijd voor een werk dat al betaald was.

2. De milieu-inspectie vraagt het attest op

De Vlaamse Milieu-inspectie kan een verwarmingsbedrijf controleren en de attesten van de voorbije periode opvragen. Als die attesten onvolledig zijn, te laat opgemaakt werden, of ontbreken, riskeert het bedrijf een waarschuwing of sanctie. Niet omdat het onderhoud niet uitgevoerd werd, maar omdat het bewijs niet in orde is.

3. CO-incident na een onderhoud

Als er na een ketelonderhoud een koolmonoxidemelding is in een woning, is het interventiedossier het eerste wat onderzocht wordt. Was de CO-meting correct uitgevoerd? Waren de rookgaswaarden conform? Als het attest onvolledig is of de waarden niet kloppen, staat de technicus juridisch bloot.

Hoe automatisering eruitziet

Een technicus arriveert bij een ketel. Op zijn telefoon voert hij de meetwaarden in van zijn verbrandingsanalyser: CO, CO2, O2, rookgastemperatuur. Hij werkt de visuele checklist af. Vijf minuten werk op de werf.

Het attest wordt automatisch gegenereerd: zijn naam, erkenningsnummer en bedrijfsgegevens staan al ingevuld. De klant ontvangt het attest digitaal voor de technicus naar de volgende ketel rijdt. Het attest is opgeslagen per adres, voor altijd raadpleegbaar.

• —Geen avondwerk meer: het attest is klaar voor de technicus vertrekt.
• —Meetwaarden direct van analyser naar attest: geen overtypen, geen fouten.
• —Archief per adres: elk attest terugvindbaar op basis van klant of adres.
• —Premiedossier: attest exporteerbaar in een klik als bijlage bij subsidieaanvraag.
• —Erkenningsnummer eenmalig ingevoerd, automatisch op elk document.

Waarom dit de grootste markt is

Elke woning in Belgie met een verwarmingsketel is een potentiele klant. De onderhoudsverplichting is jaarlijks of tweejaarlijks. De documentatieplicht is identiek bij elk bezoek. Het volume is enorm, de structuur is voorspelbaar, en de digitalisatiegraad is laag.

Kleine verwarmingsbedrijven werken zonder ERP. Veel techniekers zijn zelfstandig of werken in een team van drie tot vijf. Hun administratie is hun zwakste punt — en precies het punt waar Quotedrop het meeste verschil maakt.

Ketelonderhoud en attestverplichtingen in Nederland, Duitsland en Frankrijk

Het Vlaamse VLAREM II is uniek in zijn specifieke attestverplichting per ketelbezoek, maar vergelijkbare verplichtingen bestaan in heel Europa. In Nederland geldt de SCIOS scope 6-certificering voor verwarmingstechniekers die stookinstallaties onderhouden. Na elk onderhoud is een servicerapport verplicht, en het onderhoudsbedrijf moet aantoonbaar gecertificeerd zijn. In Duitsland regelt de 1. BImSchV (1. Bundesimmissionsschutzverordnung) de verplichte periodieke keuring van verwarmingsinstallaties door gecertificeerde Schornsteinfegermeister, met een verplicht meetprotocol na elk onderhoud.

In Frankrijk verplicht het Décret n° 2009-1321 jaarlijks onderhoud van verwarmingsketels boven 4 kW door een erkende installateur, met een verplichte onderhoudsrekening als bewijs. De Europese Ecodesign-richtlijn (2009/125/EG) en de Energy Performance of Buildings Directive (EPBD 2010/31/EU) leggen bovendien de basis voor energieprestatie-eisen aan ketels in alle EU-lidstaten, wat indirect de documentatieplicht versterkt.