Zonder keuringsdossier geen aansluiting: de administratielast die elke elektrotechnicus kent maar niemand oplost

Er is geen elektrotechnicus in Belgie die niet weet wat een AREI-keuringsaanvraagdossier is. Het is het document dat hij bij elke afgewerkte installatie moet indienen bij een erkend keuringsorgaan. Zonder dat dossier vindt de keuring niet plaats. Zonder keuring mag de installatie niet in gebruik genomen worden. De stroom blijft af.

En toch is dat dossier de meest tijdrovende, meest uitgestelde en meest foutgevoelige administratieve taak in de sector. Het as-built schema wordt getekend na de werken, soms weken later. Meetwaarden worden overgetypt uit een testtoestel. Non-conformiteiten komen pas aan het licht wanneer de keurder al ter plaatse is.

Wat het AREI verplicht

Het Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties verplicht voor elke nieuwe installatie of significante aanpassing een volledig keuringsaanvraagdossier met:

• —As-built eendraadschema: elke kring, elke zekering, elk stopcontact en elke schakelaar
• —Isolatieweerstandsmeting per kring: waarde in MOhm, testspanning, pass/fail
• —Aardingsweerstandsmeting: gemeten waarde, grenswaarde 30 ohm voor woningen
• —RCD-test per differentiaalschakelaar: uitschakelstroom en uitschakeltijd gemeten
• —Kortsluitstroomberekening of -meting aan het verdeelbord
• —Verklaring van conformiteit ondertekend door de erkende installateur met erkenningsnummer

Dat dossier gaat naar een erkend keuringsorgaan. De keurder verifieert of het dossier compleet is, voert zijn eigen controle uit, en levert een conformiteitsattest af — of een lijst van non-conformiteiten die opgelost moeten worden voor een herkeuring.

Waarom het dossier zo vaak onvolledig is

Het as-built schema: de grote struikelblok

Een as-built schema tekenen is tijdsintensief. De meeste kleine elektrobedrijven hebben geen CAD-software of de tijd om die te leren. Ze tekenen met de hand, gebruiken een basisversie van een tekenprogramma, of kopiëren het schema van een vorige gelijkaardig project en passen het aan. Het resultaat is dikwijls niet conform de AREI-vereisten.

En als de werken uitlopen — zoals altijd in de bouw — wordt het schema opgemaakt op basis van geheugen, niet op basis van wat er effectief gelegd werd. De keurder vindt afwijkingen tussen het schema en de werkelijkheid. Non-conformiteit.

Meetwaarden die overgetypt worden

Een elektrotechnicus meet op de werf de isolatieweerstand van elke kring, test elke differentiaalschakelaar, meet de aardingsweerstand. Al die waarden worden genoteerd op een papieren formulier of in een notitie-app. Thuis worden ze overgetypt in een Word-document of Excel-tabel.

Bij een installatie van 20 kringen zijn dat 20 isolatiewaarden, 4 tot 6 RCD-testen, en een aardingsmeting. Elk manueel overgetypt getal is een potentiële fout. En een fout in een meetprotocol betekent: keuring mislukt, opnieuw langskomen.

De herkeuringsgolf die eraan komt

Woningen gebouwd vóór 2001 komen de komende jaren aan hun 25-jarige herkeuring toe. Dat is een golf van installaties waarvan geen enkel digitaal archief bestaat. De elektrotechnicus moet alles hermeten en een volledig nieuw dossier opmaken. Zonder tool is dat voor elk huis een halve dag administratie.

De laadpaal: een nieuw dossier bij elke plaatsing

Elke laadpaal is een nieuwe elektrische installatie onder het AREI. Aparte kring, aparte meting, apart keuringsattest. De meeste elektrotechniekers die laadpalen plaatsen zijn dezelfde die ook gewone installaties doen — maar ze hebben geen gestandaardiseerde workflow voor het EVSE-dossier. Ze doen het ad hoc, elke keer anders.

Met de explosieve groei van elektrisch rijden is dit segment alleen maar groter geworden. Een elektrobedrijf dat tien laadpalen per week plaatst, heeft tien keuringsdossiers nodig per week. Dat is op dit moment tien keer manueel werk.

Hoe automatisering eruitziet

Een technicus rondt een installatie af. Op zijn telefoon voert hij de meetwaarden in per kring: isolatieweerstand, RCD-uitschakelstroom, RCD-uitschakeltijd. Zijn erkenningsnummer staat al ingevuld. Hij duidt aan welke kringen er zijn en wat hun kenmerken zijn.

Het meetprotocol wordt automatisch gegenereerd: alle waarden, de grenswaarden ernaast, pass/fail per meting. Het as-built schema wordt opgebouwd op basis van de ingevoerde kringgegevens. Het volledige keuringsdossier is klaar voor hij de werf verlaat.

• —Geen overtypen van meetwaarden: ingevoerd op de werf, direct in het dossier.
• —Pass/fail automatisch berekend op basis van AREI-grenswaarden.
• —As-built schema gegenereerd op basis van de kringgegevens.
• —Non-conformiteiten gemarkeerd voor opvolging voor de keurder ze ziet.
• —Nieuwbouwproject: bulk genereren van dossiers per appartement vanuit een gedeeld sjabloon.
• —Archief per adres: elk dossier terugvindbaar bij herkeuring of incident.

De markt die op dit product zit te wachten

Er zijn meer dan 10.000 erkende elektro-installatiebedrijven in Belgie. Het overgrote deel zijn KMOs van 2 tot 20 techniekers. Ze werken in nieuwbouw, renovatie, industrie en de groeiende laadpaalmarkt. Ze produceren bij elke afgewerkte installatie een dossier.

Er bestaat geen tool die specifiek gebouwd is voor het AREI-keuringsdossier van de kleine elektrotechnicus. De keuringsorganen hebben hun eigen portalen, maar die zijn gemaakt voor de keurder, niet voor de installateur. Het gat is duidelijk, de markt is er, en de pijn is dagelijks voelbaar.

Elektrische installaties: equivalente normen in Nederland, Duitsland en Frankrijk

Het Belgische AREI heeft zijn equivalent in elk Europees land. In Nederland is NEN 1010 de technische norm voor laagspanningsinstallaties, met keuring door accreditatiebedrijven zoals Kema Keuringen of Bureau Veritas. NEN 3140 regelt bovendien de periodieke veiligheidskeuring van elektrische installaties in bedrijven. In Duitsland zijn DIN VDE 0100 (laagspanningsinstallaties) en de DGUV Vorschrift 3 de referentienormen, met verplichte Prüfung door gecertificeerde elektrotechnici voor bedrijfsinstallaties.

In Frankrijk geldt NF C 15-100 als de referentienorm voor elektrische installaties, met het Consuel (Comité National pour la Sécurité des Usagers de l'Électricité) als de instantie die de conformiteitsverklaring aflevert voor EDF de stroomaansluiting activeert — exact hetzelfde principe als het Belgische AREI-keuringsdossier bij een erkend keuringsorgaan. Op Europees niveau is IEC 60364 / EN 60364 de internationale basisnorm waarop al deze nationale implementaties gebaseerd zijn.