Zonder indienststellingsattest geen gasaansluiting. Toch wordt het nog altijd manueel opgemaakt.

Er is geen document in de installatiesector dat zo direct geblokkeerd door externe partijen wordt als het indienststellingsattest van een gasinstallatie. Zonder dat attest activeert Fluvius de gasaansluiting niet. Zonder gasaansluiting kan de klant niet verwarmen, koken of warm water maken. De druk om het snel en correct te leveren is enorm.

En toch wordt dat attest in de meeste kleine en middelgrote installatiebedrijven nog opgemaakt in een Word-sjabloon van jaren geleden, uitgeprint, ondertekend, en per e-mail of post verstuurd naar Fluvius. Elke stap manueel, elke stap een potentiele vertraging.

Wat het ARGB verplicht

Het Algemeen Reglement op de Gasinstallaties (KB van 28 juni 1971) legt vast dat elke nieuwe gasinstallatie of significante aanpassing gekeurd moet worden door de erkende installateur voor ingebruikstelling. Die keuring genereert een verplicht indienststellingsattest met:

• —Dichtheidsproef van de volledige installatie: begindruk, wachttijd, einddruk, conclusie
• —Werkdruk en aanvoerdruk gemeten aan het toestel, conform de technische fiche
• —Ventilatieverificatie: type systeem, gemeten of berekend debiet
• —Rookgasafvoercontrole: visuele keuring van het kanaal en de aansluiting
• —Beslissing: in dienst gesteld of niet, met motivering bij afkeuring
• —Handtekening van de erkend installateur met erkenningsnummer
• —Te bezorgen aan de eigenaar en door te sturen naar de netbeheerder

De netbeheerder — Fluvius in Vlaanderen, Sibelga in Brussel, ORES in Wallonie — verifieert dit attest voor de aansluiting geactiveerd wordt. Een onvolledig of incorrect attest wordt geweigerd. De installateur moet het corrigeren en opnieuw indienen. Elke dag vertraging is een dag dat de klant geen gas heeft.

Waar het in de praktijk fout loopt

Onvolledige attesten die geweigerd worden

Het meest voorkomende probleem: de technicus vergeet een veld in te vullen. De dichtheidsproefwaarden staan er, maar het erkenningsnummer ontbreekt. Of de ventilatieverificatie is niet ingevuld omdat de technicus het als vanzelfsprekend beschouwde. Fluvius weigert het attest. De technicus moet het corrigeren, opnieuw ondertekenen, opnieuw versturen. Twee dagen extra wachten voor de klant.

Attesten die te laat ingediend worden

Een technicus plaatst een ketel op dinsdag. Het attest maakt hij op donderdag. Fluvius verwerkt het de week daarna. De klant wacht twee weken op zijn aansluiting — niet omdat de installatie niet klaar was, maar omdat de administratie vertraging had. Die klant belt het installatiebedrijf, niet Fluvius.

Aanpassingen die niet gedocumenteerd worden

Een installateur verlengt een gasleiding of verplaatst een aansluiting. Technisch een kleine ingreep. Juridisch is elk aangepast leidingdeel opnieuw keurplichtig en vereist een partieel indienststellingsattest. Dat wordt dikwijls overgeslagen. Als er later een probleem is aan dat leidingdeel, is er geen documentatie van de aanpassing.

Gaslekinterventies zonder dossier

Bij een gaslekinterventie is snelheid prioriteit. De technicus herstelt het lek, voert een dichtheidsproef uit, en vertrekt. Het verslag maakt hij later. Maar bij een gasexplosie of brand is het interventiedossier het eerste bewijs. Als dat verslag onvolledig of laattijdig is, staat de technicus bloot aan aansprakelijkheid.

Hoe automatisering eruitziet

Een technicus rondt een gasinstallatie af. Op zijn telefoon voert hij de dichtheidsproefwaarden in: begindruk, na 30 minuten, einddruk. De software berekent automatisch of de proef geslaagd is op basis van de ARGB-normen. Hij vult de werkdruk en ventilatieverificatie in. Zijn erkenningsnummer staat al ingevuld.

Het indienststellingsattest wordt automatisch gegenereerd in het correcte format voor de netbeheerder. De technicus ondertekent digitaal. Het attest wordt doorgestuurd naar Fluvius en een kopie gaat naar de klant. Alles gedaan voor hij het huis verlaat.

• —Geen onvolledige attesten meer: verplichte velden worden gevalideerd voor verzending.
• —Dichtheidsproef: waarden ingevoerd, pass/fail automatisch berekend op basis van ARGB-normen.
• —Direct na de installatie klaar: geen vertraging tussen plaatsing en attest.
• —Gaslekinterventie gedocumenteerd op de werf: tijdstip, oorzaak, herstelling, nieuwe proef.
• —Archief per adres: alle attesten van een installatie gebundeld, altijd vindbaar.

De link met verwarmingsketels

Veel gasinstallateurs doen ook ketelonderhoud. Ze produceren dus twee types documenten: het indienststellingsattest bij plaatsing en het onderhoudattest bij elk periodiek bezoek. Beide momenteel manueel, beide met hetzelfde probleem: papier en Word die te laat opgemaakt worden.

Een tool die beide workflows dekt is voor die bedrijven dubbel interessant: alle documentatie voor gasinstallaties en ketelonderhoud in een systeem, per adres gegroepeerd, altijd correct en op tijd.

Gasindienststellingen en certificeringsplicht in Nederland, Duitsland en Frankrijk

Het Belgische ARGB (KB 28 juni 1971) legt een systeem van erkende installateurs en verplichte indienststellingsattesten op. In Nederland geldt NEN 1078 als technische norm voor binnengasinstallaties, met verplichte erkenning via Kiwa voor gasinstallatiebedrijven. Na elke nieuwe installatie of wijziging is een schriftelijk bewijs van de keuring vereist. In Duitsland zijn het DVGW Arbeitsblatt G 600 TRGI (Technische Regeln für Gasinstallationen) en de Energiewirtschaftsgesetz van toepassing, met certificering door DVGW-erkende installateurs.

In Frankrijk zijn de NF DTU 61.1 en NF EN 1775 de referentienormen voor gasinstallaties. Kwalificering via Qualigaz of Qualiténergies is vereist voor erkend installatiewerk. In alle landen weigert de netbeheerder de aansluiting te activeren zonder een correct ingevuld en ondertekend indienststellingsdocument — identiek aan de Belgische praktijk met Fluvius, Sibelga en ORES.